“Yarın Yaparım” Döngüsü: Ertelemenin Bilimsel Arkası ve Ofiste İşe Yarayacak 3 Tüyo

Pazartesi sabahı kahvenizi aldınız, bilgisayarınızı açtınız ve haftanın en kritik raporunun karşısına geçtiniz.

Tam yazmaya başlayacakken aklınızdan şu düşünce geçiyor:

“Önce şu e-postaları temizleyeyim. Raporu öğleden sonra yazarım.”

Tanıdık geldi mi?

İş hayatında sıkça karşılaştığımız bu durumun adı erteleme (procrastination). Çoğu zaman ertelemeyi zaman yönetimi eksikliği, disiplinsizlik hatta tembellikle açıklıyoruz. Oysa psikoloji araştırmaları, konunun bundan daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

Ertelemenin arkasında yalnızca “işi ne zaman yapacağımız” değil, o işle karşılaştığımızda nasıl hissettiğimiz de önemli bir rol oynuyor.

Ertelemenin Bilimsel Arkası: Asıl Kaçtığımız Şey Ne?

Zor, sıkıcı, belirsiz veya kaygı verici bir işle karşılaştığımızda beynimiz kısa vadede kendimizi daha iyi hissettirecek alternatiflere yönelebiliyor.

Örneğin önemli bir raporu yazmak yerine e-postaları kontrol etmek, masayı düzenlemek veya sosyal medyaya göz atmak…

Bu davranışların ortak noktası şu: O anda üzerimizdeki baskıyı azaltıyorlar.

Erteleme üzerine çalışan psikolog Tim Pychyl’ın yaklaşımı da bu noktaya dikkat çekiyor. Erteleme, yalnızca zamanı verimli kullanamamakla ilgili değil; kişinin zorlayıcı bir görev karşısında yaşadığı olumsuz duyguları kısa vadede düzenleme çabasıyla da ilişkili.

Yani bazen raporu ertelememizin nedeni raporun kendisi değil, raporu yazarken yaşayacağımız stres, sıkıntı, belirsizlik veya başarısızlık korkusu olabiliyor.

Sorun şu ki kısa vadeli rahatlama, uzun vadede stresi artırabiliyor.

“Sonra yaparım” dediğimiz iş ortadan kalkmıyor. Sadece gelecekteki yapılacaklar listemize, çoğu zaman daha büyük bir stresle birlikte taşınıyor.

Mükemmeliyetçilik: “Ya Yeterince İyi Olmazsa?”

Ertelemenin arkasındaki nedenlerden biri de mükemmeliyetçilik olabilir.

Özellikle hata yapma veya olumsuz değerlendirilme korkusuyla birlikte düşünüldüğünde, yüksek standartlar işe başlamayı zorlaştırabilir.

Zihnimiz bazen daha ilk adımda şu sorularla karşılaşır:

“Ya yaptığım yeterince iyi olmazsa?”

“Ya yöneticim beğenmezse?”

“Ya düşündüğüm kadar başarılı olamazsam?”

Bu sorular büyüdükçe işe başlamak daha zor hale gelebilir. Çünkü henüz başlamadığımız sürece başarısız olma ihtimaliyle de yüzleşmemiş oluruz.

Bu nedenle mükemmeliyetçilik bazı durumlarda üretkenliği artırmak yerine ertelemeyi besleyen bir döngüye dönüşebilir.

Buradaki çıkış noktası ise basit:

İlk taslağın mükemmel olması gerekmiyor. Önce ortaya çıkması gerekiyor.

Çünkü boş bir sayfayı düzeltmek mümkün değildir. Ama kötü bir ilk taslağı geliştirmek mümkündür.

Ertelemeyi Kırmak İçin Ofiste Uygulayabileceğiniz 3 Tüyo

  1. “Kötü İlk Taslak” İzni Verin

Büyük ve önemli bir işe başlarken kendinize “Bunu kusursuz yapmalıyım” demek yerine hedefi küçültün:

“Sadece ilk taslağı oluşturacağım.”

Hatta kendinize özellikle kötü yazma izni verin.

İlk beş dakikada amacınız iyi bir rapor yazmak değil, boş sayfayı doldurmak olsun. Sonrasında metni düzenleyebilir, eksikleri tamamlayabilir ve kalitesini yükseltebilirsiniz.

Başlamak, çoğu zaman işin en zor kısmıdır.

  1. Büyük İşleri Mikro Adımlara Bölün

“Sunumu hazırla” veya “raporu bitir” gibi görevler zihinde oldukça büyük görünebilir.

Bunun yerine işi mümkün olduğunca küçük ve somut adımlara ayırın:

Raporun ana başlıklarını oluştur.
Geçen ayın verilerini aç.
İlk bölüm için üç madde yaz.
Sunumun ilk slaydını hazırla.

Böylece “projeyi bitirmek” gibi uzak bir hedef yerine, hemen şimdi yapabileceğiniz tek bir adıma odaklanırsınız. Küçük ilerlemeler aynı zamanda yaptığınız işin görünür hale gelmesini sağlar. Bu da devam etme motivasyonunu destekleyebilir. Hatta bu adımları ev konforunun rehavetinden uzak, tamamen size ait bir alanda atmak isterseniz; Oofis’te kendinize ait bir hazır ofis edinerek iş ve özel yaşam dengenizi koruyabilir, profesyonel bir çalışma rutini geliştirebilirsiniz.

  1. Kendinize Bir “Odaklanma Kapsülü” Oluşturun

Ertelemeyi yalnızca irade gücüyle çözmeye çalışmak yerine çalışma ortamınızı da düzenleyin. Özellikle odaklanmanız gereken bir iş sırasında:

Telefon bildirimlerini kapatın.
İşinizle ilgisi olmayan tarayıcı sekmelerini kapatın.
E-posta uygulamasını belirli süreliğine kapatın.

Gerekiyorsa kulaklık kullanarak çevresel dikkat dağıtıcıları azaltın. Eğer mevcut çalışma ortamınız bu kapsülü oluşturmanızı zorlaştırıyorsa, Oofis’in sakin ve huzurlu çalışma alanları tam ihtiyacınız olan o izole ve dingin atmosferi size sunabilir. Kendinize 25–30 dakikalık kesintisiz bir çalışma süresi belirleyin. Amaç saatlerce masadan kalkmadan çalışmak değil. Dikkatinizi kısa bir süre için tek bir göreve vermeyi kolaylaştırmak.

Son Söz: “Sonra” Yerine Küçük Bir “Şimdi”

Erteleme çoğu zaman “işi yapmak istemiyorum” demekten daha karmaşık bir durumdur.

Bazen kaçındığımız şey işin kendisi değil; işin bizde yarattığı stres, belirsizlik veya başarısızlık korkusudur.

Bu nedenle çözüm de kendimize daha fazla baskı yapmak olmayabilir.

Bir sonraki kritik raporda kendinize şu soruyu sorun:

“Bunu bugün nasıl bitiririm?” yerine “Bunun ilk küçük adımı ne?”

Çünkü mükemmel başlamak zorunda değilsiniz.

Sadece başlamanız gerekiyor.

Bu İçeriği Paylaşın